اندیشه ، فلسفه
محیط زیست
  • تداوم بحران برف در استان‌های شمالی: راه‌های ارتباطیِ بسته و پرسه زدن گرگ‌ها در خیابان
    در پی بارش سنگین برف در استان‌های شمال و شمال غربی ایران در روزهای اخیر، بسیاری از جاده‌های ارتباطی همچنان مسدود و خدمات شهری همچون شبکه آب‌رسانی و خطوط انتقال برق در بسیاری از مناطق با مشکل قطعی
  • جهان در مواجه با بحران کم آبی ملیحه درگاهی
    مرد یمنی در حال تفتیش قایقی است که در سد خشک شده واقع در حاشیه شهر صنعا رها شده است. یافته های جدید نشان می‌دهند که چهار میلیارد نفر با کم آبی شدید مواجه اند. کمبود آب هر ساله دو سوم از جمعیت جهان،
  • پایان دادن به «نخستین جنگ تغییرات اقلیمی» با آب دیمیان کَرینگتون
    در سرزمین‌های خشکی که شاهد یکی از وحشیانه‌ترین جنگ‌های قرن بیست‌ویکم بوده است، سرانجام جوانه‌های سبز صلح در حال نمو است. در کشتزارهای داغ دارفور که اَدَم علی‌محمد به کشت و کار در آن‌ها اشتغال دارد،
  • اومانیسم و محیط‌ زیست
    زنگ خطر محیط زیست در تهران را جدی بگیریم امروزه ما، هم در زندگی شهری‌مان و هم در کلیت کشور، با بحران‌های محیط‌زیستی گوناگونی روبه‌روییم؛ از آلودگی هوا در شهر تهران گرفته تا مسئله‌ بیابان‌سازیِ
  • مافیای محیط زیست اعظم بهرامی
    یکی از موضوعات مهم نقص قوانین بین المللی که هنوز پذیرفته نشده است جرمهای درحوزه محیط زیست است, این دسته جرمها اغلب در مجموعه جرمهای سازمان یافته تعریف میشوند. به این معنی که توسط گروههای سازماندهی
  • استرالیا: هزینه‌های انکار بحران اقلیمی کتان جاشی
    آتش‌سوزی‌های گسترده در استرالیا تا کنون دست‌کم ۲۶ تن را کشته،‌ ۱۰,۷ میلیون هکتار مرتع و بوته‌زار را از اکتبر تا کنون سوزانده، یک میلیارد حیوان را تحت تأثیر قرار داده و نیم میلیارد حیوان (پرنده،
تاریخ

مطالعه همواره نقش اصلی و مهمی در فهمیدن اینکه چطور می‌توانیم خود را از نظر ذهنی رشد دهیم داشته است. هرچه بیشتر بخوانیم، هوشمندتر می‌شویم. ما آدمیان نیاز به خواندن داریم، چون همه چیز را نمی‌توانیم به تنهایی یاد بگیریم. نکته اصلی در مطالعه این است که از طریق آن می‌توانیم به ایده‌های خوب افراد دیگر هم دست یابیم اما می‌توان به یک هدف دیگر مطالعه هم اشاره کرد که باعث رشد ذهنی ما می‌شود که ممکن است چندان با آن آشنا نباشیم: مطالعه موقعیت‌های فوق العاده‌ای را فراهم می‌آورد که در آن بر موضوعاتی که ذهن‌مان را مشغول کرده متمرکز می‌شویم. از طریق ارتباط با کتاب‌های دیگران است که می‌توانیم به درک روشن‌تری درباره افکار و دیدگاه‌های خود برسیم. کلمات دیگران، می‌تواند تردیدها و پندارهای نادرست ما را از میان ببرد و ارتباط با هوشمندی یک فرد دیگر، می‌تواند هوشمندی ما را بهبود بخشد.

حتی پیش از  آنکه به محتوای یک کتاب دست یابیم، مزیت اساسی کتابی که به موضوع مورد علاقه ما پرداخته این است که وجود آن به ما یادآوری می‌کند که وظیفه داریم فکر کنیم. در زندگی روزمره، افراد اغلب نمی‌خواهند در لحظه درباره موضوعی که عامل نگرانی و مورد توجه ماست، تمرکز کنند. آنها درباره موضوع مورد نظر ما تنها برای چند دقیقه دور میز حرف می‌زنند یا اصلا ممکن است به بهانه اینکه خیلی پیچده است آن را نادیده بگیرند و درباره‌اش حرف نزنند. اما وقتی کتابی درباره موضوع مورد علاقه‌مان پیدا می‌کنیم، در می‌یابیم که غریبه‌ای، متعهدانه به آن موضوع پرداخته و همین به چالش‌های فکری ما مشروعیت می‌دهد.

کس دیگری سال‌هایی از عمر خود را صرف دغدغه ما کرده و پنجاه یا صدهزار کلمه را صرف نوشتن درباره آن کرده است، فداکاری‌ای که در عنوان کتاب با رنگ طلایی بر عطف، لوگوی ناشر، کاغذ کرم رنگ و نشانه گذار آبی‌رنگ آن عینیت پیدا کرده است. هرچه که داخل آن کتاب باشد، نشانه‌ای از این است که وظیفه تفکر، یک کار جدی است. با در دست داشتن یک کتاب، فکر کردن ما به طراحی شهری، آینده ازدواج، روانشناسی کودک یا تفاوت درآمد در کشورهای در حال توسعه، دیگر چندان عجیب به نظر نمی‌رسد. تشویق می‌شویم که افکارمان را با شواهدی که در اندیشه‌های توسعه یافته فرد دیگری پیدا شده، دنبال کنیم.

وقتی شروع به خواندن خود کتاب می‌کنیم، مزایای آن برای اندیشه‌هایمان ادامه می‌یابد. ما عادت داریم فکر کنیم ایده‌هایی که به صراحت در کتاب آمده‌اند، افکار ما را غنی می‌کنند، اما شاید برای دستیابی به درک بهتری از باورهای خودمان، لازم نباشد که تمام افکار فرد دیگری را بپذیریم. اغلب، تنها چند پاراگراف، یا حتی بخشی از یک جمله می‌تواند اثر فوق‌العاده‌ای بر ذهن ما داشته باشد. متوقف‌مان کند تا به فکر فرو برویم یا دنبال دفتر یادداشت‌مان بگردیم تا نکته‌ای را یادداشت کنیم؛ نه آنچه را که خوانده‌ایم، بلکه آن فکری را که در درون‌مان جوانه زده و ممکن است کاملا با محتوای آن کتاب تفاوت داشته باشد. کتاب‌ها موضوعات را برای ما قاب‌بندی می‌کنند، سوالات درست را در مقابل‌مان قرار می‌دهند و بقیه کار را خودمان انجام می‌دهیم.

ارزشمندتر اینکه، ممکن است کاملا با یک کتاب مخالف باشیم و این مخالفت برایمان سودمند است. هرچند خواندن اثر نویسنده‌ای که با او توافق کامل داریم لذت بخش است، اما خدمتی که نویسنده‌ای که با او مخالفیم به ما می‌کند، ارزشمندتر است. نویسنده‌ای که موضوع جالبی را مطرح می‌کند اما بعد به راهی می‌رود که با آن موافق نیستیم، نویسنده‌ای که به نکته‌ای کلیدی نزدیک می‌شود اما بعد به مسیر دیگری می‌رود که ممکن است بی‌ربط و اشتباه باشد، به رشد ذهنی ما کمک می‌کند؛ کتاب را زمین می‌گذاریم و در می‌یابیم که موضوع کاملا برایمان روشن شده است، بحث‌مان با نویسنده، به درک خودمان از موضوع قوت می‌بخشد. نویسنده، با نگفتن آنچه که واقعا دوست داشتیم بشنویم، ما را با اعتقادمان به شکل تازه‌ای روبه‌رو می‌کند. و به این ترتیب، با آزاد کردن‌مان از بندهای نداشتن اعتماد به نفس و ضعف، به ما لطف بزرگی می‌کند.

امانوئل کانت، فیلسوف آلمانی قرن ۱۸، دیوید هیوم فیلسوف اسکاتلندی قرن ۱۸ را به خاطر اینکه به او آموخت چطور بیندیشد، می‌ستود و می‌گفت هیوم این کار را نه با ارائه اندیشه‌هایی که او با آنها موافق بود، بلکه با ظرافت و دقت در بیان مواضعی که او به شدت با آنها مخالفت بود، کرده است. کانت در کتاب تمهیدات می‌نویسد: «اذعان می‌کنم که این هشدار دیوید هیوم بود که نخستین بار، سال‌ها پیش مرا از خواب جزم‌اندیشم بیدار کرد و به پژوهش‌های من در قلمرو فلسفه نظری جهت دیگری بخشید». کانت گفته که و به طور مستقیم از هیوم الهام گرفته تا مخالفت‌های خود را به شکل شاهکارش، یعنی «نقد عقل محض» خلق کند.

نکته دیگر اینکه اگر تمام آنچه که از ما بر می‌آید این باشد که با کتاب‌هایی که می‌خوانیم موافق باشیم، بیچاره‌ایم.

نقش کتاب‌ها در یادآوری اینکه چگونه فکر می‌کنیم، و بیرون کشیدن استدلال‌های ذهنی مان در مقابل آن کتاب‌ها، درک ما را از این که یک برنامه آموزشی ایده‌آل چطور باید باشد تغییر می‌دهد. یک برنامه آموزشی ایده‌ال می‌تواند شامل مجموعه‌ای از شاهکارها در یک زمینه باشد و در عین حال جایی برای کتاب‌هایی که خیلی هم خوب نیستند یا حاوی تفاسیر غلط و نامشخص هستند، داشته باشد.

کتاب‌های بد وقتی به عنوان ابزاری برای فکر کردن در نظر گرفته شوند، می‌توانند به اندازه کتاب‌های خوب موثر واقع شوند و گاهی حتی بهتر از آنها هم باشند، و ما همان طور که در حال ورق زدن آنها هستیم، می‌توانیم اندیشه‌های خود را که بسا گرانقدرتر از محتوای کتاب هستند، با خود مرور کنیم.

تمرین اندیشیدن-خواندن باید از خواندن-خواندن تمیز داده شود و به آن بها داده شود. باید بتوانیم گاهی در حال ورق زدن کتاب‌ها نه تنها جدب آنچه نویسنده می‌خواهد بگوید شویم که از آن مهم‌تر، به آنچه خودمان فکر می‌کنیم، توجه ویژه‌ داشته باشیم.

print
مقالات
  • سرود برای مادران صلح‌‌دوست فرشته مولوی
    در دوره‌ی جنگ سرد میان دو قطب قدرت عالم، به تاریخ «آن زمان من هم جوان بودم»، زمانه انگار سِحر و سکری داشت که بسیاری از ما جوان‌ها را به سودای دگرگون کردن جهان می‌کشاند. دنیا کهنه بود و ما تازه‌نفس و
  • بودا که بود؟ الکساندر وین
    در «وات دوی کام»، معبدی در محله‌ی من در چیانگ مای تایلند، هر هفته هزاران نفر برای بازدید می‌آیند. سرسپردگان با خودشان پول و حلقه‌ی گل‌های یاس می‌آورند، مقابل تندیس کوچک بودا کرنش می‌کنند و آهسته و با
  • پیام کرونا به ملت ایران محمد حسین غیاثی
    کرونا یک ویروس وحشی و جهش یافته است. در برابر کودکان نسبتاً مهربان یا دستکم کم‌خطر است. هرچه سن بالاتر می‌رود یا انسان ضعیف‌تر می‌شود مهاجم‌تر و خطرناکتر می‌شود. کرونای جدید، سریع‌الانتشار است. ۲
  • دوم اسفند، امپراطور لخت و تابستان داغ! احمد پورمندی
    عجیب نیست، ولی انتخابات دوم اسفند برنده‌ای نداشت، در عوض تا بخواهید بازنده داشت. ‏از نگاهی تاکتیکی، البته خامنه‌ای بزرگترین زمین‌خورده این انتخابات است و طیف ‏گسترده اپوزیسیونی که فراخوان تحریم داد،
  • مهناز شیرالی، استاد انستیتو علوم سیاسی پاریس: جمهوری اسلامی، یک حکومت غیر قانونی است
    آیا مجامع بین الملل می‌توانند همچنان روابط عادی و دیپلماتیک خود را با حکومتی که مردمش را به قتل می‌رساند، ادامه دهند؟  خبرنامه گویا – در این زمینه خانم مهناز شیرالی، جامعه شناس، استاد انستیتو
  • قربانی
    هیچ‌وقت مادرم را نشناختم. زمانی که بسیار کوچک بودم، او رفته بود. خانواده‌ام داستان‌هایی از او برایم گفته ‌بودند، از این‌که بسیار دوستم داشت، اما هرگز نگفتند چرا ما را گذاشت و رفت. زمانی حقیقت برایم
  • نگاهی به فیلم «خواهر»؛ ما به حقیقت مدیون‌ایم عرفان ثابتی
    آدریِن ریچ، نویسنده و منتقد فمینیست نامدار آمریکایی (۲۰۱۲-۱۹۲۹)، می‌گوید: «احتمالاتی که میان دو نفر، یا گروهی از مردم، وجود دارد، از قدرتی جادویی بهره‌مند است. این احتمالات جالب‌ترین چیز در زندگی
  • آموزه‌های فقر سوئدی
    در این مطلب قصد دارم راجع به یک کشور بسیار فقیر بنویسم، با مردمانی گرسنه، که نرخ مرگ‌ومیر نوزادانش سه برابر متوسط کشورهای توسعه‌یافته بود؛ سوئد. در دهه‌های آغازین قرن بیستم، یک خانواده متوسط شهری در
  • برگ هایی از زندگی سیاسی شاپور بختیار علی شاکری زند
    ــ ویلیام سالیوان سفیر آمریکا در ایران در روز بیست‌ویکم دیماه اظهارداشت ایران پس از جمهوری اسلامی در جهت دموکراسی پیش خواهدرفت! ویلیام سالیوان در تمام طول ماههایی که در کار انقلاب اسلامی از دور و
اقتصاد

 

 

 

Counter
15715
Visit Today : 110
Visit Yesterday : 321
This Month : 7641
Who's Online : 5